NAM GIAO: Chất độc da cam

Hiển thị các bài đăng có nhãn Chất độc da cam. Hiển thị tất cả bài đăng

Chủ Nhật, 8 tháng 6, 2014

CHẤT ĐỘC ẤY,
CUỘC CHIẾN ĐẤU CỦA BÀ NGA

Philippe Broussard

Gần 40 năm sau khi cuộc chiến tranh ở Việt Nam kết thúc, một người Pháp gốc Việt khởi kiện chống lại những công ti hóa dầu khổng lồ… Bà lên án họ đã sản xuất Chất Da Cam, một loại thuốc diệt cỏ vô cùng độc hại, mà các máy bay Mỹ đã rải và đến ngày nay vẫn còn nhiều nạn nhân.

Bài viết của Philippe Broussard – phóng sự ảnh : Jean-Paul Guilloteau / tuần báo L’EXPRESS số 3283 (tuần lễ từ 4 đến 11.6.2014). Toàn văn tiếng Pháp: xem ở cuối bài.

NGOAN CƯỜNG : Hồ sơ, chứng từ, hình ảnh…
những vật chứng mà bà Trần Tố Nga sẵn sàng
trình bày trước tòa án.

Người phụ nữ ấy nói dối. Nói dối vì khiêm tốn, bằng một giọng dịu dàng và chân thành, nhưng bà nói dối. “ So với chuyện của hàng triệu người Việt Nam, câu chuyện của tôi thật quá bình thường ”, bà nói “phủ đầu” như vậy. Nhưng xin đừng cả tin : điều ấy hoàn toàn sai.

Không có gì có thể gọi là bình thường khi lớn lên trong một đất nước chiến tranh, khi phải làm quen với rừng sâu và bom đạn, với nhà tù và tra tấn. Càng không bình thường khi ở tuổi 72, bà lao vào cuộc chiến đấu của cả một đời người : đưa ra ánh sáng công lý 26 công ty Mỹ sản xuất hóa đầu. Những kẻ mạnh, giàu tiền tỷ, bị lên án đã từng sản xuất chất độc da cam, một loại thuốc diệt cỏ gây hại cho thiên nhiên và con người.

TRẠI : Tháng bảy 1968, một khóa báo chí do
Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam tổ chức.
Ngồi hàng đầu, bà Nga bế con (chết lúc 17 tháng).

Bà Trần Tố Nga, một người phụ nữ Pháp gốc Việt không rõ cuộc thách đố này sẽ đưa bà đi về đâu. Càng không biết cái cơ thể đang mang nhiều bịnh tật này có thể kham nổi không. Nhưng trong ngôi nhà yên tĩnh tại ngoại ô phía Nam Paris, bà chuẩn bị vượt qua với tất cả nghị lực của một người mẹ và một người bà. Từ quá khứ phóng viên chiến trường (1966 – 1974) rồi hiệu trường trường học (1975 – 1992), bà vẫn giữ nguyên cái “ cứng đầu ” như bà tự trào, và một óc tổ chức rành rọt. Nếu tòa án cần những bằng chứng thì hồ sơ của bà đã sẵn sàng, đặt trên mặt bàn phòng ăn. Bên phải là kết quả các cuộc giám định sức khỏe, những văn bản khoa học cho thấy chất “ khai quang ” mà quân đội Mỹ trút xuống nguy hại hơn nhiều so với những gì người ta tưởng vào thời chiến tranh ấy. Bên trái là các tập album cho thấy những gương mặt, biên niên sử của một thảm kịch phi thời gian.

Cuộc đời của bà lướt qua theo từng trang ảnh : sinh ra tại đồng bằng sông Cửu Long vào tháng 3 năm 1942. Tuổi thơ ở Saigon, sống với mẹ là cô giáo nhưng vắng bóng người cha – sĩ quan trong quân đội Pháp lìa trần quá sớm. Những năm học trường Marie Curie chủ yếu bằng tiếng Pháp. Rồi đến tuổi thanh niên sôi động trong một đất nước bị chia cắt giữa một miền Bắc cộng sản và một miền Nam được bảo trợ bởi nước Mỹ của Kennedy.

NGƯỜI NỮ KHÁNG CHIẾN : 1982, Trần Tố Nga và hai cô con gái

(một ra đời trong chiến khu, một trong tù)

Vào giữa thập niên 60, Nga (có nghĩa là chim Thiên Nga) tốt nghiệp khoa Hóa Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội (miền Bắc) và tình nguyện – như mẹ và bố dượng đã làm trước bà, tham gia vào cuộc chiến đấu « giải phóng » miền Nam. Cùng với hàng trăm thanh niên cộng sản khác, bà đã thực hiện một cuộc đi bộ để về với hàng ngũ kháng chiến. Họ đã đi cả ngàn cây số đường có khi là sình lầy, hoặc qua những con đường rừng nhỏ hẹp, qua núi, qua đèo... Bốn tháng trời ngủ dưới một miếng ‘tăng’, thức ăn là một ít gạo với những lá rau rừng hái vội trên đường đi, luôn phải cảnh giác với những đội biệt kích và trực thăng địch.

Về tới miền Nam năm 1966, Nga ở trong rừng sâu, trong căn cứ kháng chiến nơi hàng trăm người sống dưới những mái nhà tranh. Xuất thân sinh viên và bản tính năng động của bà đã tạo điều kiện cho bà trở thành phóng viên chiến trường của Thông tấn xã thuộc Mặt Trận dân tộc Giải phóng miền nam Việt Nam. Đã có lúc, bà chỉ huy dàn đồng ca ở trong rừng. Bà thành hôn với một cán bộ làm việc tại ban đối ngoại.

Một buổi sáng, Nga nghe tiếng máy bay khoanh tòn trong vùng bà đang đóng quân. Bà chui ra khỏi hầm, và thấy máy bay trải xuống rừng một loại bột. Bà nhớlại : « Tôi bắt đầu ho, và gãi. Sau đó, chúng tôi hiểu rằng đó là một loại thuốc diệt cỏ, nhưng chúng tôi không hề tưởng tượng được rằng nó độc hại đến cỡ nào. Chính các người lính Mỹ cũng chưa hiểu điều nguy hiểm họ phải hứng chịu ». Hơn mười nhân chứng đã xác nhận rằng bà Nga đã nhiều lần bị phơi nhiễm bởi các chất này. Một trong các nhân chứng gọi đó là « những trận mưa hóa chất », người khác gọi là « sương mù » làm ngạt thở.

TÀN PHÁ : 1966, một máy bay vận tải Fairchild C-123

rải chất độc da cam trên một cánh rừng Việt Nam.

Thực ra, quân đội Mỹ muốn tiêu diệt những vùng cây cỏ rậm rạp nơi quân địch ẩn náu. Họ muốn phá hủy tất cả những nơi trú ngụ của kẻ thù, cắt đứt nguồn lương thực, ép họ lộ diện hoặc ẩn núp trong địa đạo. Các máy bay Mỹ giống như những chiếc Canadair lượn đi lượn lại rất thấp trên những vùng nghi có kẻđịch, kéo theo sau chúng những dải mây dài các chất độc. Chất có tính độc hại mạnh nhất được gọi là « chất Da Cam » là màu các thùng phuy, được sử dụng từ năm 1965. Các công ty hóa dầu đã sản xuất chất này với số lượng khổng lồ mà không quan tâm đến những yêu cầu cẩn thận trong sưe dụng. Kết quả là : hàm lượng dioxine (thành phần nguy hại nhất) quá cao. Tác động đến thiên nhiên vô cùng nguy hiểm. Đối với con người cũng vậy.

Ngày 30 tháng 6 năm 1968, khi bà Nga hạ sinh đứa con gái đầu lòng tên Việt Hải, bà nhanh chóng nhận thấy sức khỏe đứa bé rất kém. Cháu không lên cân, tim của cháu rất yếu, da của cháu bị tróc ra từng mảng. Do không biết được nguồn gốc của bịnh, các bác sĩ không thể cứu cháu bé. Việt Hải chết khi được 17 tháng. « Nhiều năm trời, tôi luôn thấy mình có tội với con. Tôi tự trách mình đã không quan tâm, không biết giữ gìn khi mang thai. Cũng như bao nhiêu nạn nhân da cam khác, tôi không tưởng tượng đựợc rằng tất cả những nỗi đau kia là do các chất độc rớt từ trên trời xuống ».

Những năm sau, bà Nga đã cho ra đời hai đứa bé gái. Cháu đầu tiên sinh năm 1971 trong rừng. Cháu thứ hai chào đời năm 1974 khi người phụ nữ trẻ bị giam cầm ở miền Nam Việt Nam. Sau chiến tranh, chia tay với chồng, bà một mình nuôi hai con, và bắt đầu sự nghiệp hiệu trưởng đầy hứa hẹn. Đến khi về hưu, bà dành thời gian giữa hai nước Việt Nam và Pháp, không ngừng hoạt động cho sự gắn kết của hai nước. Năm 2004, bà được tặng Huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh, tôn vinh những hoạt động nhằm gìn giữ ký ức về nạn nhân và cựu chiến binh trong cuộc chiến tranh Đông Dương.

Và hôm nay, Trần Tố Nga lao mình vào một cuộc chiến pháp lý chống lại những công ty Hóa dầu khổng lồ của nước Mỹ « không uất hận và không mảy may ý chí phục thù ». Chỉ riêng những con số cũng đủ làm cho ta thấy buồn nôn : trong thời gian chiến tranh từ 1961 đến 1975, 80 triệu lít chất độc đủ loại đã được rải xuống Việt Nam. Chỉ riêng chất da cam đã chiếm 60 % của tổng số chất độc. Ở một số vùng, nó phá hủy toàn bộ cây cối. Ở những vùng khác, trái lại, nó làm cho các loại cỏ mọc lên cao vọt, và nhiều loại quả, nhất là quả dứa, cho những trái có hình thù kỳ quái. Chất Dioxine đã nhiễm một cách dai dẳng, vào các lớp đất và lớp nước ngầm. Dây chuyền thực phẩm còn bị nhiễm độc trong nhiều năm tháng nữa.

Tại Hoa Kỳ, cũng phải trải qua nhiều năm ròng rã và nhiều cuộc giám định mới có thể làm cho các nhà cầm quyền nhận thức được tác hại của Chất Da Camđối với chính những binh lính của họ. Còn bà Nga thì từ năm 2012 nhận thấy cơ thể của mình mang những dấu tích qua vô số những hạt nổi ở khắp người. Bấy giờ bà hiểu vì sao các con của bà có những chứng bệnh đáng lo ngại. Người con gái đầu, định cư ở Úc, mang một chứng bịnh về máu – alpha-thalassémie. Người con thứ hai, nhà thiết kế thời trang đang sống ở Mỹ, mang bịnh vẩy sừng, một bịnh về da. Cả các cháu của bà cũng có sức khỏe yếu. Bà có nhận xét « các bịnh tật truyền từ đời này qua đời khác và ngày càng nặng thêm »

Hơn 15 chứng bịnh, trong đó có nhiều loại ung thư

Đơn kiện mà luật sư của bà, ông William Bourdon đã đệ lên tòa đại tụng (tribunal de grande instance) thành phố Evry (tỉnh Essonne) liệt kê ra các bệnh lý mà chính chính quyền Mỹ thừa nhận là hậu quả của dioxine. 15 bệnh lý trong đó có nhiều loại ung thư (tiền liệt tuyến, phổi, vòm họng … ) đã được nêu ra, bên cạnh hơn hai mươi chứng bịnh bẩm sinh. Sau một cuộc đấu tranh lâu dài, các cựu chiến binh quân đội Mỹ, từ năm 1984, đã nhận được tiền bồi thường. Những thường dân Việt Nam cũng đã nhiều lần thử kiện, nhưng các cuộc đấu tranh ngoại giao và sau đó, đấu tranh pháp lý tại Mỹ không đem lại kết quả nào, mặc dầu được sự ủng hộ của cựu chiến binh Mỹ, những kẻ thù hôm qua. Người ta cũng hứa tài trợ, và nơi này nơi kia cũng đã bắt đầu cuộc tẩy độc, nhưng đây là một công trường vô cùng to lớn, và theo nhà đương cục, thì số nạn nhân chất độc da cam, lớn bé trẻ già, lên tới hàng triệu.

DI TRUYỀN : bốn mươi năm sau ngày chiến tranh kết thúc,

một em bé dị tật, nạn nhân của chất độc dioxin

Khởi kiện tại nước Pháp, ý định của bà Nga là mở ra một đột phá khẩu. Luật sư William Bourdon cho biết « Đây là một bước đi có suy nghĩ, và đã được chuẩn bị rất lâu. Với tư cách là một công dân Pháp, thân chủcủa tôi có thể được chấp nhận (recevable) để tiến hành kiện các công ty mà từ trước tới nay luôn luôn biết tìm cách tránh né trách nhiệm của họ trong thảm họa vĩnh cữu (eternel) này. Cá nhân bà Nga có thể được bồi thường thiệt hại và cũng qua đó, có thể mở đường cho những cuộc vận động khác, lần này là ở nước ngoài cho các nạn nhân da cam Việt nam ». Đơn khởi tố (assignation) đã được gởi đi từ đầu tháng 5 và đã đến tay 26 công ty Mỹ có liên quan trong đó có Monsanto và Dow Chemical. Đối với bà Trần Tố Nga và những người ủng hộ bà, các công ty ấy không thể không biết sự độc hại của các chất diệt cỏ ấy. Để trả lời sự công kích, Dow và Monsanto nói họ chỉ những thực hiện những đơn đặt hàng có tính cách bó buộc của chính phủ Mỹ. Họ một mực cãi rằng không có gì chứng tỏ những bệnh lí được chẩn đoán ở trên là do sản phẩm của họ gây ra.

Nếu một ngày kia, công lý để cho người phụ nữ hơn 70 tuổi này đối chất với họ trước tòa án, thì trước tiên chắc bà sẽ mở tập album hình ảnh của bà. Ở những trang cuối, ngay sau những bức ảnh nhuốm màu thời gian của những năm tháng chiến đấu, là một loạt những con người, những khuôn mặt khiến ta phải sửng sốt. Những em trai em gái thiếu niên, bị khuyết tật nặng nề nhưng vẫn tươi cười. Một số người có thân hình quặt quẹo, những cánh tay bé tẹo, những bàn chân không lành lặn. Bà Nga thường hay đến thăm họ mỗi khi bà về Việt Nam. Tại làng An Phúc, một trong những cơ sở tiếp đón các nạn nhân da cam trong cảnước, các em có nhiều sinh hoạt, trong đó có cả ca hát. Họ làm ra những sản phẩm với sự khéo léo đáng kinh ngạc, trong đó có cả những loại hoa bằng nhựa. Bà Nga khuyến cáo : « Không nên nhìn các em bằng con mắt thương hại, không nên. Tốt hơn, hãy cảm thông và nhìn nhận sự dũng cảm và nhân cách của họ.Ước mơ của tôi là xây dựng một trường dạy nghề cho các trẻ em khuyết tật và các nạn nhân da cam. Khi những nạn nhân thế hệ của tôi qua đời, ai sẽ là người tiếp tục giúp đỡ cho các thế hệ tiếp sau ? Ai sẽ là người chăm sóc các con, các cháu của các nông dân ? Chính bởi lẽ đó mà tôi tranh đấu ».

Philippe BROUSSARD

[Bản dịch của Diễn Đàn]

http://www.diendan.org/viet-nam/chat-doc-ay-cuoc-chien-dau-cua-ba-tran-to-nga

Thứ Hai, 31 tháng 3, 2014

CHỨNG THƯ ĐỌC TẠI TÒA ÁN CÔNG LUẬN QUỐC TẾ

VÌ NẠN NHÂN CHẤT ĐỘC DA CAM VIỆT NAM

Trần Tố Nga

Tôi là Trần Tố Nga, tốt nghiệp trường Đại học Sư phạm Hà Nội bộ môn Hóa hữu cơ năm 1965, thuộc vào lớp những cô gái trẻ đầu tiên đi vào chiến trường miền Nam Việt Nam đầu năm 1966 bằng con đường bộ mà người ta gọi là “Đường mòn Hồ Chí Minh”. Chúng tôi vào miền Nam với mục đích dạy chữ cho trẻ em các vùng mới được giải phóng. Nhưng sau 4 tháng đi vượt núi, trèo đèo, về đến Tây Ninh thì quân đội Mỹ đã vào miền Nam, gây nên cuộc chiến tranh cục bộ giữa Quân đội Giải Phóng miền Nam Việt Nam và quân đội Mỹ. Không còn làng mạc để cho trẻ học vì hố bom đã thay thế cho làng mạc, tôi về làm việc tại Thông tấn xã Giải phóng, trở thành phóng viên chiến trường.

Cuối năm 1966, tôi ở tại Củ Chi, nơi quân đội Mỹ dùng mọi cách để biến thành một vùng trắng, không còn sự sống, không có dân, theo chính sách “tách cá ra khỏi nước”, cô lập bộ đội giải phóng, bảo vệ căn cứ Đồng Dù nơi đóng quân của quân đội Mỹ. Củ Chi biến thành mảnh đất không còn màu xanh, cây trơ cành, ban ngày không có bóng nguời. Cuộc sống của người dân cũng như của tất cả các chiến binh, du kích đều ở trong lòng đất.

Phi cơ UC-123 phun chất độc da cam trong chiến dịch Ranch Hand
(Hình của Không quân Mỹ)

Một hôm, nghe tiếng máy bay quần rất lâu trong vùng, ngước nhìn lên, tôi thấy như có một đám mây phủ trên đầu. Nguời con gái còn quá ngây thơ với chiến truờng là tôi lúc ấy, tò mò leo ra khỏi hầm để nhìn cho rõ. Tôi ho sặc sụa, cả người ướt đẫm bởi một chất bột …

Hai năm sau, tôi sinh cháu gái đầu lòng, một đứa bé mới sinh bụ bẫm, xinh xắn. Nhưng rồi da của cháu tróc từng lớp, cháu không lớn, thở một cách khó nhọc. Người mẹ trẻ chưa được một lần ôm con vào lòng vì cháu không chịu được sức ép, dù là sự ôm ấp nhẹ của mẹ… Cháu bị dị tật tim, căn bệnh mang tên tứ chứng Falot. Cháu sống được 17 tháng. Mấy mươi năm ròng, tôi ân hận đã không biết giữ gìn khi mang thai để đến nỗi con bị chết. Đứa con gái thứ hai của tôi còn sống, nhưng đã bị tôi truyền cho một căn bịnh khó chữa: Alpha thalassémie.

Câu chuyện của tôi quá nhỏ bé, quá tầm thường so với câu chuyện của hàng triệu nạn nhân chất độc da cam đang sống trên khắp đất nước Việt Nam. Nếu như hôm nay, tôi xin được làm nhân chứng tại Tòa án này, chính vì tôi muốn nói thay cho những người không còn nói được, không đến được nơi này, hy vọng rằng những lời nói tự đáy lòng sẽ góp phần đánh thức lương tâm của những kẻ đã tạo ra chết chóc, thương đau, thảm cảnh diệt hàng loạt gia tộc.

Đúng vậy, tôi xin được dùng chữ diệt gia tộc.

Trong số các bạn nhà giáo cùng vào chiến trường với tôi năm ấy, có nhiều nguời đã chết vì ung thư như các anh Nguyễn Văn Ba, Lê Phụng, Phạm Xuân Phương… chỉ vì các anh đã đi đến những vùng bị quân Mỹ rải chất độc, tìm các em nhỏ để dạy chữ. Các anh chết đi mà nào đã biết được hạnh phúc có một người yêu, có một gia đình, có những đứa con nối dõi theo truyền thống của xã hội Việt Nam. Có những anh cùng làm việc với tôi tại Thông tấn xã Giải phóng, mà đa số là phóng viên thì đương nhiên phải đi chiến truờng, khi hòa bình về, cưới vợ, sinh con như mọi nguời. Anh Phạm Văn Thính, phóng viên chiến trường miền Đông Nam bộ và vợ Nguyễn Thị Kim Liên hiện đã được các bác sĩ kết luận chỉ còn 23% sức khỏe, đã sinh 3 lần, 3 lần con không sống được. Vợ chồng anh Lê Trường Kỳ sinh 2 người con, cứ đến 3 tuổi, 4 tuổi cháu bị ung thư máu rồi chết. Cuối cùng rồi chính anh cũng chết, gia đình họ Lê của anh Kỳ, gia đình họ Phạm của anh Thính không còn ai tiếp nối. Như vậy gia tộc không bị diệt là gì?

Tôi quyết định giành những năm tháng còn lại chăm sóc những người bất hạnh hơn mình, những người khuyết tật, các cháu mồ côi … Tôi quay về với những nỗi thống khổ do chiến tranh để lại dù đã hơn 30 năm trôi qua.

Một giáo sư Đài Loan, ông Chen Chin Cheng giành tiền xây 200 căn nhà cho những người nghèo. Việt Nam chúng tôi gọi là “ngôi nhà của tình thương”. Ông chấp nhận xây nhà cho nạn nhân chất độc da cam vùng Thái Bình, một tỉnh có 1.810.000 dân mà đã có 30.000 nạn nhân chất độc da cam, trong đó có 19.500 nạn nhân thuộc thế hệ thứ nhất, 9.500 thuộc thế hệ thứ hai và 1.600 nạn nhân thuộc thế hệ thứ ba.

Chỉ một ngày đi thăm một vài gia đình ở các huyện Tiền Hải, Kiến Xương, Vũ Thư mà cả tháng trời sau, tôi không ngủ được, nước mắt cứ chực trào ra khi nghĩ đến những gì tôi đã thấy. Chỉ xin đưa ra đây một vài câu chuyện:

- Một người lính trẻ trở về làng. Anh cưới cô Nhu, cô gái xinh nhất làng đã chờ anh trong mấy năm anh đi vào chiến trường. Cuộc sống tưởng chừng êm đềm, hai vợ chồng hạnh phúc khi người vợ có thai lần đầu. Ngờ đâu, họ cho ra đời, không phải là một đứa bé, mà là một bọc thịt. Vừa mất con, vừa bị làng xóm dè bỉu, cho là họ đã làm nên tội lớn ở kiếp trước, họ sống trong cô đơn, trong mặc cảm tội lỗi, nhưng cũng không thể không tiếp tục sinh con theo phong tục tập quán phải có con nối dõi. Lần thứ hai, lần thứ ba, vẫn cứ là những bọc thịt. Lần thứ tư, lần thứ năm, hai đứa bé trai ra đời, mang hình người nhưng không có óc. Họ đã sinh ra hai người con mang bịnh tâm thần. Khi tôi đến, một đứa bé đang đập đầu vào góc cây, đứa kia nằm dãy dụa, phát những âm thanh không thành lời. Nguời cha cũng bị tâm thần, giờ chỉ còn như một nắm xương, đang nằm bất động. Cô Nhu xinh đẹp ngày nào, nay đã là một bà già 40 tuổi hom hem, nét đầy khắc khổ. Chị nói trong tiếng khóc : “Đã ba lần tôi ra sông, định tự tử, nhưng nghĩ đến khi tôi chết, ai là người chăm sóc người chồng liệt, ai là người lo cho hai đứa con điên, đành kéo dài kiếp sống đọa đày”. Người phụ nữ, nguời mẹ ấy, cả ngày quần quật ngoài đồng nuôi 3 nguời vừa bịnh vừa mất trí, mấy mươi năm qua chưa một lần được một lời yêu thương, một lần an ủi, chưa một ngày được sống cuộc sống của một con người bình thường.

- Tại một gia đình khác ở xã Tân Hòa, huyện Vũ Thư: Đô, một chàng trai – nếu gọi được hình hài đó là một chàng trai vì cậu đã hơn 20 tuổi, tay chân cong queo như mấy cây que cắm vào một thân chia làm 3 khúc, chỉ có thể nằm sấp vì mấy cục bướu lớn ở sau lưng, ngước chào tôi bằng nụ cuời méo mó của cậu. Cậu dùng mấy ngón tay cong lau giọt nước mắt của tôi đang lăn dài, ú ớ an ủi con người khỏe mạnh !

- Còn nữa, còn nhiều nữa, đi qua 30 gia đình trong số 15.000 gia đình nạn nhân của Thái Bình, tôi đã gặp không phải 30 cảnh đau khổ, 30 con nguời đau khổ, mà là gấp đôi, gấp ba. Có những gia đình đã cho ra thế hệ thứ ba nạn nhân, thế hệ thứ ba khuyết tật, dị tật, điên khùng….

- Còn nữa, còn nhiều nữa những cảnh đời bị tước đoạt niềm vui làm vợ, niềm hạnh phúc làm mẹ… Và khi chúng tôi xây được 50 ngôi nhà đầu tiên thì đã có ba người không chờ được nhà mới, ra đi về với tổ tiên.

Mà tôi cũng chỉ mới đến một vài xã của Thái Bình thôi. Còn Quảng Trị, A Lưới, còn Bến Tre, còn Củ Chi… còn bao nhiêu gia đình tôi chưa đến được. Tôi sẽ không bao giờ kể hết được nỗi đau thể xác, nỗi đau tâm hồn, những vết thương không thể nào hàn gắn của một xã hội do hậu quả tội ác mà quân đội Mỹ đã để lại trên đất nước tôi khi rải cái chất được gọi là chất độc da cam.

Phi vụ rải chất độc diệt cây cỏ tại Nam Việt Nam từ 1965 đến 1971

(Nguồn: Bộ Lục quân Mỹ)

Các bạn đừng hỏi tại sao đã một lần sinh con dị tật mà người ta vẫn tiếp tục sinh? Bản thân tôi đã học ngành hóa mà mãi sau này mới nghĩ ra là có thể bản thân mình đau ốm, con mình chết, con mình bịnh vì cái chất bột đã phủ lên nguời mình năm nào. Còn họ, những người nông dân, những người còn trẻ, chưa kịp học hành đã dấn thân vào chiến tranh, cho đến khi hiểu biết về hậu quả của chất độc da cam đến với họ thì đã quá muộn rồi. Vả chăng, ai có thể cắt được của con người những tia hy vọng được làm cha, làm mẹ, được hoàn thành sứ mạng nối dõi tông đường như tập quán dân tộc?

Tôi xin có một lời mời, mà cũng là một lời thách thức: Tất cả những người cầm quyền Mỹ đang lớn tiếng yêu cầu tôn trọng quyền con người, tất cả những tập đoàn sản xuất chất hóa học đã rải lên Việt Nam từ năm 1961 đến 1971 đang chối bỏ trách nhiệm của mình, xin hãy đến Việt Nam, đến với các nạn nhân chất độc da cam dù chỉ một ngày thôi, để tận mắt thấy, để tận tay sờ lên những vết thương, để cảm nhận đến tận cùng nỗi thảm khốc ghê tởm mà mình đã gây ra, để cùng tìm một giải pháp chuộc lại lỗi lầm. Dù tuổi cao, sức yếu, tôi xin tình nguyện cùng đi với các vị, đi đến cùng trời cuối đất, đi đến tất cả những nơi có nạn nhân chất độc da cam, đi đến khi nào các vị đã thấy rõ điều cần làm.

Lòng tôi ngổn ngang trăm câu hỏi không có lời giải đáp:

Thảm họa này sẽ kéo dài đến bao giờ ? Tất nhiên là cho đến khi nạn nhân cuối cùng của gia đình ấy chết đi và dòng họ ấy bị xóa sổ hoàn toàn. Tên gọi của tội ác ấy là gì nếu không phải là diệt chủng?

Khi thế hệ cha mẹ – thế hệ nạn nhân đầu tiên mất đi, ai sẽ là người lo cho những thế hệ sau? Một người mẹ có thể quên thân mà lo cho những đứa con của mình, dù chu đáo hay không, nhưng vắng mẹ rồi, những con người không có óc, những thân thể không ra hình người kia sẽ do ai chăm, ai lo? Bao nhiêu trung tâm từ thiện cho vừa, bao nhiêu tiền thuốc thang cho đủ?

Vậy thì, những kẻ đã gây ra thảm họa ấy sao không bị trừng trị ? Tòa án Mỹ đã hai lần bác bỏ vụ kiện, phủi sạch trách nhiệm của mình.

Để kết thúc, tôi xin đuợc kể về một người lính Mỹ tôi đã quen khi là đại diện cho Hội Cựu tù binh Đông Dương trong các hoạt động xã hội tại Viêt Nam. Anh tên là William Fry, thường gọi là Bill Fry, đi lính vào những năm 60 của thế kỷ trước. Giải ngũ, anh về sống tại quê nhà ở Tahiti. Yêu đất nước anh đã đến thời trẻ, anh xin đuợc cưới một cô gái Việt làm vợ. Đưa vợ và hai người con của vợ về Tahiti không bao lâu, anh vui mừng báo tin: Vì anh đã từng ở Quảng Trị là nơi máy bay Mỹ đã rải chất độc da cam, nên với căn bệnh tiểu đường loại 2, anh được chính phủ Mỹ cho một khoản bồi thuờng thiệt hại lớn. Cả gia đình chuyển về Mỹ sinh sống vì ngoài tiền bồi thường, anh được Chính phủ Mỳ trợ cấp suốt đời trong khi Tòa án Mỹ đã hai lần bác bỏ đơn kiện của nạn nhân chất độc da cam Việt Nam và các tập đoàn sản xuất ra chất độc này vẫn từ chối trách nhiệm.

Nhân danh những người đã chết vì chất độc da cam, nhân danh những nạn nhân đang sống ngắc ngoải vì chất độc da cam, nhân danh lương tâm loài người, tôi xin hỏi chính phủ Mỹ và tất cả các tập đoàn sản xuất ra chất độc đã rải xuống Việt Nam từ năm 1961 đến 1971: TẠI SAO?

Paris 15/05/2009

T. T. N.

Tác giả gửi trực tiếp cho Bauxite Việt Nam (3/2014)

Nguồn: http://www.boxitvn.net/bai/24776